ورق استیل 316

استیل 316 چیست؟ استیل 316 (Steel 316) یکی از انواع فولادهای ضد زنگ یا استنلس استیل (Stainless Steel) سری 300 آستنیتی (Austenitic) است که بعد از استیل 304، پرکاربردترین نوع فولاد در صنایع است. این نوع فولاد ضد زنگ عمدتا حاوی 16 تا 18% کروم، 10 تا 14% نیکل و 2 تا 3% مولیبدن و حدود 0.08% کربن می باشد.

در ادامه در رابطه با ترکیب شیمیایی، خصوصیات و ویژگی ها، کاربردها و قیمت این نوع فولاد با یکدیگر صحبت خواهیم کرد.

ترکیب شیمیایی استیل 316

ترکیب شیمیایی استنلس استیل 316 تا حدی شبیه به استیل 304 است ولی تفاوت هایی در نوع و مقدار عناصر تشکیل دهنده دارد. عمده تفاوت بین این دو نوع استیل در 2 تا 3% مولیبدن است چون با وجود اینکه گریدهای بسیار متنوع تری از استیل 316 وجود دارند که آلیاژ شده با سایر عناصر است اما در گریدهای پرکاربردی که اهمیت بیشتری دارند همین تفاوت مدنظر است.

اضافه شدن عنصر مولیبدن به ترکیب شیمیایی استنلس استیل 316 موجب افزایش مقاومت این نوع فولاد در برابر خوردگی ناشی از کارخانجات شیمیایی، پالایشگاه ها و تجهیزات دریایی شده که نسبت به تمامی انواع فولادهای ضد زنگ بیشتر است.

همانطور که در ابتدای توضیحات گفتیم ترکیب شیمیایی استنلس استیل 316 شامل 16 تا 18% کروم، 10 تا 14% نیکل، 2 تا 3% مولیبدن، 2% منگنز (حداکثر)، 0.75% سیلیسیم (حداکثر)، 0.1% نیتروژن (حداکثر)، 0.08% کربن (حداکثر)، 0.045% فسفر (حداکثر)، 0.03% گوگرد (حداکثر) و آهن برای رسیدن به تعادل در ترکیب شیمیایی یا پر کننده درصد کامل ترکیب شیمیایی است به نحوی که هر مقدار تا رسیدن به ترکیب شیمیایی 100% باقی مانده باشد، با کربن پر می شود. البته گریدهایی از استیل 316 نیز وجود دارند که با تیتانیوم و نیوبیوم (با نام قدیمی کلومبیوم) آلیاژ شده اند.

برای آشنایی دقیقتر شما عزیزان با ترکیب شیمیایی دقیق سازنده استنلس استیل 316، در جدول زیر گریدهای مختلف آورده شده اند:

* حداقل مقدار تیتانیوم به شکل؛ 5 برابر مجموع درصدهای عناصر کربن و نیتروژن محاسبه می شود. حداکثر مقدار تیتانیوم، 0.7% است.

** کلومبیوم نام قدیم عنصر نیوبیوم (Nb) می باشد در نتیجه عمدتا این گرید استیل 316 را به شکل 316Nb نشان می دهند. حداقل مقدار نیوبیوم به شکل؛ 10 برابر مجموع درصدهای عناصر کربن و نیتروژن محاسبه می شود. حداکثر مقدار این عنصر 1.1% است.

نکته مهم: توجه داشته باشید که رایج ترین و مهمترین گریدهای ورق استیل 316، گریدهای 316، 316L، 316H هستند که البته در برخی منابع گرید چهارمی هم به آن اشاره شده که گرید 316Ti می باشد. بقیه موارد کاربردهای بسیار خاص دارند.

وزن ورق استیل 316

برای محاسبه وزن ورق استیل 316 مشابه با استیل 304 و سایر فولادهای ضد زنگ باید از یک فرمول مشترک استفاده کنید با این تفاوت که چگالی نهایی فولادهای ضد زنگ با یکدیگر فرق دارد. چگالی ورق استنلس استیل 316 حدود 8 گرم در هر سانتی متر مکعب می باشد.

برای محاسبه وزن این ورق استیل، طول و عرض ورق (برحسب متر) را در ضخامت آن (برحسب میلیمتر) و سپس در چگالی ورق استیل 316 ضرب کنید. عدد حاصل وزن ورق برحسب گرم خواهد بود که برای به دست آوردن وزن نهایی برحسب کیلوگرم باید آن را تقسیم بر 1000 کنید.

خصوصیات و ویژگی گریدهای مختلف ورق استنلس استیل 316

در این بخش قصد داریم به گریدهای مختلف استیل 316 اشاره کنیم که در عنوان قبلی، درصد عناصر تشکیل دهنده هر یک را به طور کامل توضیح دادیم. کاربرد هر یک از گریدهایی که در جدول قبلی نشان دادیم به شرح زیر هستند:

• • 316L: اخیرا پرکاربردترین گرید لوله استیل 316، همین گرید 316L است. این نوع فولاد ضد زنگ تحت فرایندی به نام AOD (فرایند کربن زدایی اکسیژن آرگون) تولید شده و حرف L آن به معنای کمتر بودن مقدار کربن آن است تا واکنش پذیری آن کمتر شود.

کمتر بودن مقدار کربن باعث تشکیل کمتر کاربید کرومیوم و کاهش کمتر کروم در سطحی نزدیک به دانه های زیرساختار آن می شود. این نوع استنلس استیل بعد از جوشکاری، درجه سختی بالاتر و مقاومت بیشتری در برابر خوردگی خواهد داشت.

• • 316H: حرف H نشان دهنده درصد بالاتر عنصر کربن است که باعث بهبود ثبات گرمایی و مقاومت در برابر خزش (Creep Resistance) می شود. با اینکه درصد کربن بالاتر آن باعث مقاومت بیشتر در برابر خوردگی می شود اما از طرفی نقاط جوش آن را در برابر خوردگی مستعد آسیب خواهد نمود.

• • 316Ti و 316Cb: به این گریدهای استیل 316، فولادهای ضد زنگ با ثبات گفته می شود. در این گریدها به جای اینکه با کمتر کردن درصد کربن، این نوع فولاد را در برابر واکنش پذیری کمتر حساس کنند، مقداری تیتانیوم و نیوبیوم به آن اضافه می کنند.

تیتانیوم و نیوبیوم، کاربید و نیتریدهای قوی تشکیل می دهند که جلوی مصرف کروم را برای ایجاد حفاظت در برابر خوردگی می گیرد. هر دو این گریدها در برابر حملات بین گرانولی در ساختار و نواحی جوش خورده، مقاومت بسیار زیادی دارند.

• • 316N: این نوع گرید خیلی کم استفاده می شود و در ساختار آن نیتروژن زیادی وجود دارد. فولادهای ضد زنگ غنی از نیتروژن مشابه با این گرید را به عنوان سوپر گریدهای آستنیتی فوق آلیاژ می شناسند که امکان اضافه کردن بیشتر عناصر کروم و مولیبدن را فراهم می کنند.

آلیاژ شدن فولادهای ضد زنگ با نیتروژن خصوصیاتی شبیه به اضافه کردن کربن بیشتر ایجاد می کند که به نوبه خود باعث افزایش درجه سختی و استحکام می گردد.

• • 316LN: آخرین گرید استیل 316، 316LN است که درصد کربن پایین و نیتروژن بالایی دارد. مشابه با گرید 316L، مقدار کم کربن باعث شده تا مقاومت در برابر خوردگی بیشتری در نقاط جوش خورده داشته باشد. در مقابل کاهش مقدار کربن، مقدار نیتروژن را بیشتر را کرده اند تا خصوصیات مکانیکی آن بهتر شود.

مشخصات فیزیکی و مکانیکی استیل 316 و گریدهای پرکاربرد آن

خصوصیات فیزیکی که در این بخش به آن اشاره می کنیم بین فرم های مختلف استیل 316 یعنی پلیت، صفحه، ورقه، کویل و غیره تا حد زیادی شبیه هم هستند. ضمنا با توجه به اینکه تنها برخی گریدهای ورق فولادی 316 کاربرد عمومی و بسیار بیشتری دارند، فقط به همین موارد اشاره کرده ایم.

خصوصیات مکانیکی استنلس استیل 316 و گریدهای پرکاربرد آن به شرح زیر می باشد:

خصوصیات فیزیکی استنلس استیل 316 و گریدهای پرکاربرد آن به شرح زیر می باشد:

نکته: نقطه ذوب استیل 316، 1400 درجه سانتیگراد می باشد.

ویژگی های استیل 316 باعث شده تا در صنایع مختلف، کاربرد بسیار زیادی داشته باشد. در ادامه به این موارد اشاره کرده ایم:

• مقاومت به خوردگی: استیل 316 در مقایسه با نوع 304، مقاومت به خوردگی بیشتری دارد. در دمای بالاتر از 60 درجه در محیطی با کلرید گرم، در معرض تشکیل حفره سطحی و خوردگی و شکاف برداشتن خواهد بود. به این نوع استیل، گرید دریایی فولاد ضد زنگ هم می گویند اما در برابر آب گرم دریا آسیب پذیر است و خوردگی سطحی پیدا می کند که با لکه های قهوه ای رنگ مشخص می شود.

• مقاومت در برابر گرما: ورق استیل 316 در برابر اکسیداسیون و تحت شرایط دمایی 870 درجه متناوب و 925 درجه پیوسته، مقاومت خوبی نشان می دهد. در صورتی که مقاومت به خوردگی ناشی از نفوذ آب اهمیت زیادی دارد نباید به مدت زمان طولانی در معرض دمای 425 تا 850 درجه باشد.

گرید 316L در برابر تشکیل کاربید مقاومت بسیار بیشتری دارد و دماهای بالاتر را می تواند تحمل کند. گرید 316H هم مقاومت بالاتری در دماهای بیشتر از خود نشان می دهد و معمولا در مواردی که به استحکام ساختاری و مقاومت در برابر فشار نیاز باشد، تا دمای بالاتر از 500 درجه را هم می تواند تحمل نماید.

• جوش پذیری عالی: استیل 316 با تمامی روش های فیوژن، با و بدون مواد پر کننده، سازگاری کامل دارد. نواحی از استنلس استیل 316 که نیاز به جوشکاری بالا داشته باشند، باید بعد از جوشکاری، بازپخت شوند تا مقاومت به خوردگی آنها در این نواحی به حداکثر مقدار خود برسد.

از این لحاظ گرید 316Ti نسبت به گرید معمولی بهتر عمل می کند و گرید 316L هم در مقایسه با گرید معمولی نیاز به فرایند بازپخت بعد از جوشکاری ندارد.

• ماشین کاری: ورژن خاصی از گریدهای استیل 316 وجود دارد که در فرم لوله های توخالی و توپر، قابلیت ماشین کاری بسیار بهتری دارند و در نتیجه در بسیاری از عملیات، سایش آنها بخاطر ابزارکاری کمتر می شود.

کاربرد استیل 316

کاربردهای گسترده استیل 316 را باید مدیون گریدهای مختلف آن و یکسری ویژگی های ذاتی آن دانست که در این مقاله به طور کامل بررسی کردیم. برای اینکه دقیقتر بدانید، این نوع فولاد ضد زنگ دقیقا در چه صنایعی استفاده می شود، به شکل موردی به بیان کاربرد استیل 316 در ساخت موارد گوناگون در صنایع مختلف پرداخته ایم:

• • تجهیزات آماده سازی مواد غذایی در محیط های حاوی کلرید؛
  • میز و تجهیزات آزمایشگاهی؛
  • پنل ها، نرده ها و روکش های معماری؛
  • اتصالات قایق؛
  • محفظه های حاوی مواد شیمیایی از جمله محفظه هایی که برای انتقال استفاده می شوند؛
  • تبادل کننده های گرمایی؛
  • توری یا شبکه های بافتنی یا جوشکاری شده برای معدن سربسته، معدن روباز و فیلتراسیون آب؛
  • بست های کمربندی؛
  • فنرها؛
  • تجهیزات تولید مواد دارویی، لبنی و نوشیدنی های الکلی؛
  • تجهیزات صنایع پتروشیمی و شیمیایی؛
  • ایمپلنت های پزشکی؛
  • بک اسپلش و سینک آشپزخانه؛
  • سرویس کارد و چنگال؛
  • سرویس بهداشتی و تغار و
  • ماهیتابه.

نحوه تشخیص استیل 316 با 304

استیل 304 و 316 را به عنوان پرکاربردترین نوع فولاد ضد زنگ در صنایع مختلف معرفی کرده اند که شباهت زیادی به یکدیگر دارند با این تفاوت که در فولاد ضد زنگ 316، حدود 2 تا 3% مولیبدن در تمامی گریدهای مختلف آن به کار رفته است که در نوع 304 چنین عنصری وجود ندارد.

همین عامل باعث شده تا همان خصوصیاتی که در استیل 304 قابل مشاهده بود، برای تیپ 316 بهبود یافته تر شده و افزایش چشمگیری پیدا کرده باشد.

بر همین اساس قیمت ورق استیل 316 در مقایسه با نوع 304 بیشتر است و در صنایعی که نیاز به مقاومت بالاتر باشد، ارزش خرید آن بسیار بالاست.

فروش استیل 316 با قیمت مناسب در گریدهای مختلف

قیمت ورق استیل 316 در مقایسه با استیل 304 که بسیار پرکاربرد می باشد بیشتر است که بخاطر داشتن برخی عناصر مثل تیتانیوم و نیوبیوم و مخصوصا مولیبدن می باشد که پایه ثابت تمامی گریدهای آن است.

قیمت این نوع فولاد ضد زنگ در حالت کلی بستگی به طول، عرض، ضخامت، وزن نهایی و حجم سفارش، نوع گرید و نوسانات ارز دارد به همین دلیل نمی توان نرخ ثابتی برای آن مشخص کرد.

شرکت فولاد اصفهان با چندین سال سابقه طولانی در زمینه تولید انواع فولاد ضد زنگ یا استنلس استیل از مواد اولیه مرغوب، تمامی انواع گریدهای آن را برای مشتریان برحسب صنعت کاری که در آن فعالیت دارند یا نوع تجهیزات و وسایلی که با آن قصد ساخت دارند را تولید کرده و با قیمت بسیار مناسب به مشتریان حقیقی و حقوقی خود تحویل می دهد.

برای کسب اطلاعات بیشتر در این زمینه و همچنین قیمت ها با کارشناسان این مجموعه تماس بگیرید تا ضمن راهنمایی بیشتر، مشاوره رایگان نیز دریافت کنید.